Wat de uitkomst van de klimaattop in Kopenhagen ook zal zijn, Vlaanderen krijgt een belangrijke rol toebedeeld in deze periode van historische klimaatdiscussies. Verbaasd? Volgend jaar neemt België immers het Europees voorzitterschap op en Vlaams minister Schauvliege zal dan de vergadering van Europese milieuministers voorzitten.

Aan de vooravond van de klimaatonderhandelingen hield de minister dan ook een persconferentie met een tweeledige boodschap: ze gaat met de trein naar Kopenhagen, en klimaat moet geregionaliseerd worden. Qué? Je zou verwachten dat de minister van de persconferentie gebruik maakt om haar standpunt over het klimaatvraagstuk toe te lichten en uitlegt wat Vlaanderen zal doen aan de uitstoot van broeikasgassen. Niet dus, want klimaat moet daarvoor eerst deel uitmaken van een staatshervorming. Je zou bijna geloven dat Brussel-Halle-Vilvoorde eerst moet gesplitst worden vooraleer de klimaatopwarming kan bestreden worden. Dit lijkt wel wachten op Godot. Of moeten we het schuldig verzuim beginnen noemen? Meer dan 90 procent van de klimaatbevoegdheden zijn immers al in handen van Vlaanderen: hernieuwbare energie, isolatie van woningen, openbaar vervoer en innovatie bijvoorbeeld. En net in die domeinen doet Vlaanderen het niet goed. En onderneemt de Vlaamse regering onvoldoende.

Momenteel is windenergie veruit de snelst groeiende sector voor elektriciteitsproductie in Europa. Meer dan gas, steenkool en kernenergie. Maar in 2008 bengelde België op vlak van windenergie achteraan in het lijstje van Europese landen; Vlaanderen is daarenboven de slechte leerling in de Belgische klas. Bovendien sneuvelen in ons land 70 procent van de projecten voor windturbines tijdens de vergunningsprocedures. Om deze nutteloze kosten en frustraties te vermijden kan de Vlaamse overheid beter proactief optreden door de terreinen met voldoende wind en minimale hinder af te bakenen en een gefaseerd ontwikkelingsplan op te stellen. Groene energieproducenten krijgen hierdoor meer zekerheid, hinder voor omwonenden en milieu wordt beperkt, en de doelstellingen voor hernieuwbare energie worden gehaald.

Maar ook via energiebesparing zijn gigantische klimaatwinsten te maken. Vlaamse gebouwen zijn gemiddeld slechter geïsoleerd dan bijvoorbeeld in Italië en Spanje met hun warmer klimaat; driekwart van de gebouwen in Vlaanderen is niet energiezuinig. Daarom is er nood aan hoge isolatienormen voor nieuwe gebouwen. Maar de Vlaamse regering kan ook investeren in isolatiepremies. Er bestaan tegenwoordig subsidies voor dakisolatie, Vlaamse premies voor muurisolatie bestaan echter niet; terwijl gevels verantwoordelijk zijn voor meer dan 30 procent van alle energieverliezen in een woning.

Transport en vervoer behoren tot de belangrijkste stijgers voor CO2-uitstoot. De Vlaamse regering snijdt dan maar in budgetten voor... openbaar vervoer. Terwijl bijvoorbeeld in Frankrijk honderden kilometers tramlijnen worden voorzien en Stockholm zo goed als filevrij is door sterk openbaar vervoer. Ook een beslissing voor een slimme kilometerheffing wordt steeds uitgesteld, terwijl je in Nederland vanaf 2012 minder verkeersbelasting zal betalen als je buiten de spits rijdt en een zuinige wagen gebruikt.

Onderzoek en ontwikkeling zijn belangrijke pijlers voor het (economische) klimaat van de toekomst. En opnieuw daar voert de Vlaamse regering besparingen. Terwijl in heel wat industrielanden de kaart van groene innovatie wordt getrokken om te evolueren naar een koolstofarme economie.

Met andere woorden: de valies van minister Schauvliege is zo goed als leeg. Vlaanderen voert een conservatief non-beleid, zonder duidelijke doelstellingen inzake broeikasgasvermindering en zonder investeringen in een degelijk klimaatbeleid. Terwijl er nu net nood is aan een gedurfd beleid, dat de klimaatcrisis en economische crisis tegelijkertijd aanpakt: een groene New Deal. Dat is natuurlijk wat anders dan Thomas van Aquino citeren, zoals Bart De Wever in deze krant deed, om te bewijzen dat er aan "de schepping" toch niet veel te sleutelen valt. Arm Vlaanderen.

Minister Schauvliege haalt in dit verhaal zeer graag aan dat we voorlopig op schema zijn inzake broeikasgasvermindering in het kader van het Kyotoprotocol. Enige relativering is op zijn plaats: Kyoto halen is klein bier vergeleken met de doelstellingen die in Kopenhagen op tafel liggen. Bovendien heeft de economische crisis voor een terugval gezorgd en ziet het er naar uit dat bij een economische revival de broeikasgasuitstoot opnieuw zal stijgen in ons land. Een derde reden om bijzonder voorzichtig te zijn, is de vaststelling dat uitgerekend de CO2-uitstoot in Vlaanderen ten opzichte van 1990 zelfs nog met 7% gestegen is. Voor de sectoren verkeer en huisvesting gaat die stijging de laatste jaren nog altijd sterk door. Als we ineens zo goed scoren voor het totaal aan broeikasgassen, heeft dat veel te maken met het terugdringen van enkele grote bronnen van broeikasgassen in de industrie (lachgas en freonen bijvoorbeeld). Maar de CO2- uitstoot, dé graadmeter bij uitstek om vast te stellen of het de Vlaamse regering menens is, juist die CO2 blijft nog altijd toenemen. En dat is bijzonder slecht nieuws voor de lange termijn.

Met de trein naar Kopenhagen gaan en meer streekgebonden groenten kopen in de supermarkt zijn goede persoonlijke voornemens, die ik met minister Schauvliege deel. Maar een Vlaams milieuminister moet ook een Vlaams klimaatbeleid kunnen en durven uitstippelen. En een internationale voortrekkersrol vervullen als zij volgend jaar Europese klimaatonderhandelingen moet leiden.