Electricité de France (EDF) wordt hoofdaandeelhouder van de Belgische producent-leverancier SPE-Luminus. De Franse staat controleert nu dus het overgrote deel van de Belgische elektriciteitsproductie: met 36% van GDF-Suez (lees Electrabel) en met 85% van SPE-Luminus. Onbegrijpelijk dat dit zo is kunnen gebeuren.

Vlaams minister voor energie Crevits zegde al weken geleden dat we ‘waakzaam' moeten zijn, federaal minister van economie plant een ‘onderzoek' - maar wij denken dat er veel meer nodig is. Er moet snel gereageerd worden, voor een onafhankelijk, eerlijk en bovenal: hernieuwbaar energielandschap.

Die onafhankelijkheid is nodig. Niet alleen omdat energieafhankelijkheid van één land gevaarlijk kan zijn (herinner u het gasconflict tussen Rusland en Europa eerder dit jaar) - ook omdat onafhankelijkheid de beste garantie biedt voor een duurzame elektriciteitsproductie. Want laten we wel wezen: wie EDF zegt, zegt nucleair. En onze enige binnenlandse energiebron is hernieuwbaar.

De toekomst ligt in een combinatie van decentrale productie-installaties uit hernieuwbare energie: wind, water, zon en biomassa. Elektriciteit wordt geproduceerd in een afgewogen mix, dichtbij de afname (dus veel minder netverliezen), in een hoeveelheid die nodig is, op het tijdstip waarop het nodig is. De toekomst ligt dus niet in dit eindige verhaal van fossiele en nucleaire brandstoffen uit het buitenland: het EDF-verhaal.

Maatregelen zijn nodig. Bijvoorbeeld door een investeringsverbod zodat (en tot) geen enkele speler méér dan 50%  capaciteit in handen heeft. Bijvoorbeeld door een verplichte veiling van de productiecapaciteit - niet aan marktprijs, maar aan de kostprijs. Zo krijgen andere en nieuwe spelers een kans, het liefst op coöperatieve leest. En door de wet te respecteren: de uitstap uit de kernenergie is nog altijd een feit.

Dit moet ook de aanleiding zijn om na te denken over de rol van de gemeenten. Ook daar moet de liberalisering en de scheiding van rol worden doorgetrokken: niet én productie, én distributie. De toekomst van de gemeenten ligt in de distributie: het verstrekken van diensten.

Alle ingewikkelde constructies tussen politiek en Electrabel/SPE-Luminus moeten aangepakt worden. Doorknip die banden tussen politiek en energiemonopolisten, zodat het stroomnet volledig openbaar wordt en groene-energieproducenten, inclusief de burger met zonnepanelen op zijn dak, alle kansen krijgen.

Hermes Sanctorum, lijsttrekker Vlaams Parlement voor Groen! in Vlaams-Brabant

Dirk Vansintjan, Europees kandidaat voor Groen!