In een interview van maandag in De Standaard had minister van milieu, natuur en cultuur Joke Schauvliege de kans om
het Vlaams beleid inzake milieu en klimaat toe te lichten. "Anders mogen we
niets meer, zelfs niet meer ademen", waarmee ze haar eerste antwoord afsloot,
getuigt in elk geval van weinig ambitie. Toegegeven, ik hield ook even mijn
adem in.

Bij de eerste vraag over de
nodige afbouw van uitstoot van broeikasgassen antwoordde de minister prompt dat
Vlaanderen in de eerste plaats moet investeren in projecten in
ontwikkelingslanden. Dit is nu net de klassieke denkfout waar
klimaatspecialisten, milieuorganisaties en derdewereld-NGO's, zoals 11-11-11, al
jaren voor waarschuwen: het is in de eerste plaats in eigen land of regio dat
de reductie van CO₂-uitstoot moet gerealiseerd worden. Wij, de
westerse industrielanden, zijn de grote vervuilers, laat ons nu ook het elementaire
fatsoen hebben om het probleem aan te pakken. Projecten om te bebossen,
ontbossing tegen te gaan en CO₂-reducties te bekomen in de
ontwikkelingslanden zijn nodig en goed, maar ze mogen geen aflaten zijn voor de
rijke landen om hun reducties door te schuiven naar de toekomst en de volgende
generaties met het probleem op te zadelen. Tegen 2050 zal volgens klimaatwetenschappers
de uitstoot met maar liefst 90 % moeten afnemen om de opwarming van de aarde te
kunnen afremmen; dit kan alleen gehaald worden indien Vlaanderen nu
onmiddellijk sterk investeert in groene technologie en innovatie. Als de rijke
landen nu alle goedkope reductiemogelijkheden opkopen, blijven op termijn
alleen de duurdere opties voor de ontwikkelingslanden over. Dit zou gewoonweg
egoïstisch zijn vanuit Vlaanderen.

Daarbij is het belangrijk om ook
een zekere zelfgenoegzaamheid te doorprikken. Vlaanderen zou niet méér hoeven
te doen dan Europa volgens de minister, maar volgens de meest recente
klimaatrapporten blijkt het Europees engagement om 20 % minder broeikasgas uit
te stoten tegen 2020 onvoldoende. Klimaatwetenschappers stellen dat 40 %
reductie tegen 2020 noodzakelijk is. Voor een minister die volgend jaar
Europees voorzitter van milieu wordt, is gelatenheid inzake klimaatbeleid niet
op zijn plaats. Het interview in deze krant was een uitgelezen kans om
duidelijke krachtlijnen en doelstellingen te formuleren vanuit Vlaanderen naar
de wereldklimaattop in Kopenhagen eind december en het Europees
voorzittersschap volgend jaar toe. Om het met de favoriete woorden van de
minister-president te stellen: quod non.

Het verdere interview bleef spijtig
genoeg steken in platitudes, zoals "ik geloof in overleg, niet in het
conflictmodel", doorverwijzingen naar collega-ministers en wat oplapwerk. Van
dat laatste getuigt onder meer het idee dat de minister lanceerde om bijvoorbeeld
naaldbomen aan te planten die een kleefstof bevatten en zo fijn stof kunnen vasthouden.
Dit zijn redeneringen van de jaren '70: eerst vervuilen en dan een fractie van
die vervuiling opruimen. De problemen moeten natuurlijk aan de bron worden
aangepakt: de uitstoot van fijn stof dient te verminderen, net zoals ook de
uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen naar omlaag moet.

Wat meer ambitie, zelfbewustzijn
en de wil om Europees een voortrekkersrol te spelen in plaats van achter in het
peloton te blijven hangen, zou Vlaanderen niet misstaan. Daarom een warme
oproep aan de minister om te investeren in een goed klimaat- en milieubeleid,
zodat we in de toekomst inderdaad nog kunnen... ademen.